Baylan Pastanesi ilk olarak 1923 yılında Beyoğlu Deva Çıkmazı’nda açılır.Baylan Pastanesi’nin kurucusu Epir asıllı Rum Filip Lenas’tır. Pastane’nin ilk adıFransızca I’Orient (Şark) sözcüğünün okunuşu olan “Loryan”dır. Yabancı adların Türkçeleştirilmesini öngören yasa uyarınca 1934 yılında Loryan adı Baylan olarak değiştirilir. Pastanenin müdavimlerinden olan Sanat Tarihi Profesörü Burhan Toprak’ın teklifiyle konulan Baylan adı, Çağatay Türkçe’sinde “Kusursuzluk, mükemmellik” anlamına gelmektedir.
İkinci pastane, ilkinden sadece iki yıl sonra 1925 yılında Karaköy’de daha meydan dahi bulunmazken, bugün olmayan bir binada açılır.
Sonra 1928′de Beyoğlu İstiklal Caddesi’nde Luvr Apartmanının zemin katında 148 numarada Beyoğlu Baylan tekrar hizmete girer. Daha sonra, Karaköy Baylan 1954′de bugün Axa Oyak’ın bulunduğu tarihi binanın giriş katında ikinci kez açılır.
Baylan’ın bugünkü sahibi Harry Lenas, Filip Lenas’ın büyük oğludur. Harry Lenas liseyi bitirdikten sonra Beyoğlu Baylan’da mesleği öğrenir. Bir yıl Viyana’da pastacılık okulu Zuckerbaecker Schule’de öğrenim görür. Viyana’da çeşitli pastanelerde tatil günleri bile staj yapan Harry Lenas, İsviçre’nin Luzern şehrindeki Richmont Fachshule’de de 9 ay yatılı olarak pastacılık ve çikolata pralin konusunda eğitim alır. Harry Lenas daha sonra ünlü Mövenpick Restaurant’da da çalışarak okullarda öğrendiklerini uygulamaya başlar. Gefrat Solingen’de çikolatacılık kurslarına da katılan Harry Lenas akademisyen bir pastacı olarak Türkiye’ye döner. Harry Lenas artık bir pastacılık ve çikolatacılık uzmanı olmuştur.
Baylan’ın Kadıköy şubesi de Filip Lenas’ın, İngiltere’de işletmecilik öğrenimi gören küçük oğlu Mihal Lenas tarafından 1961 yılında açıldı. Bu arada 1939 yılında Karaköy Mumhane Cad numara 19′da kurulan Baylan Çikolata Fabrikası faaliyetlerini uzun bir süre burada sürdürür, 1953 yılında Gayrettepe’ye taşınır (Bugün Yapı Kredi Bankası’nın bulunduğu yer) ve 1984′de kapanır. Baylan artık bir marka olmuştur.
Karaköy’deki Baylan Tünel ile Karaköy’e inen Kadıköy yolcularından bir çoğunun vapura koşmadan önce ayakta kup griye yedikleri, pasta ve çikolata aldıkları bir dükkan konumundayken, Kadıköy Baylan da asmalı bahçesiyle her yaştan insanın severek gittiği bir pastane olarak bilinir. Beyoğlu’ndaki Baylan ise her dönemde ünlü edebiyatçıların buluştukları, toplanıp söyleşiler yaptıkları bir yer olarak anılarda kaldı. Beyoğlu’ndaki Baylan’ın edebiyatçı müdavimlerinin sayısı 1950-1960′lı yıllarda 40′a ulaşmıştı. Beyoğlu’nun kötüleşen şartlarına dayanamayan Baylan 1967 yılında kapanmak zorunda kaldı. Karaköy’deki Baylan da binanın onarıma girmesi dolayısıyla 1992 yılında faaliyetini durdurmak durumunda kalmıştı. Geriye ise şimdilerde faaliyetini sürdüren Kadıköy Baylan kaldı. Bu pastane bugün İstanbul’un en eski pastane kurumu olarak faaliyetlerini başarıyla sürdürmekte.
Baylan Pastanesi Türk edebiyat tarihinin yazılmasında da büyük bir rol oynamıştır dersek abartmamış oluruz. Çünkü bugün bazıları hayatta olmayan birçok edebiyatçı, şair, ressam, karikatürist ve tiyatrocunun buluşma yeri olmuştur Baylan Pastanesi…
Beyoğlu’nda İstiklal Caddesi’ndeki Baylan’ın müdavimleri arasında Atilla İlhan, Oktay Akbal, Behçet Necatigil, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Haldun Taner, Cemal Süreyya, Salah Birsel, Peyami Safa, Orhan Kemal, Orhan Duru, Ahmet Oktay, Fethi Naci gibi yazarlar vardır. Leyla Erbil, Tomris Uyar, Sevim Burak gibi kadın yazarlar da pastanenin müdavimleri arasındaydı. Bu gruba daha sonraları Baylancılar dendi ve edebiyat tarihinde de Baylancılar Akımı olarak yerini aldı. Kadıköy Baylan’ın müdavimleri arasında ise; her gün gazetesine yazısını buradan yazan Tarık Buğra’yı sayılabilir.
Baylan Pastanesi Marka Tescil Başvurusu
Etiketler: Ahmet Oktay, Atilla İlhan, Baylan, Baylan Pastanesi, Baylancılar Akımı, Behçet Necatigil, Burhan Toprak, Cemal Süreyya, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Fethi Naci, Filip Lenas, Haldun Taner, Harry Lenas, Kup Griye, Leyla Erbil, Loryan, Mihal Lenas, Oktay Akbal, Orhan Duru, Orhan Kemal, Peyami Safa, Salah Birsel, Sevim Burak, Tarık Buğra, Tomris Uyar, Türk Markaları