DÖRDÜNCÜ KISIM

Hukuki İşlemler, Değişiklikler ve Düzeltmeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Marka Tescilinden Doğan Haklarla İlgili  Hukuki İşlemler

  Marka hakkının hukuki işlemlere konu olması

MADDE 40- (1) Tescilli bir marka, devredilebilir, diğer  şekillerde mülkiyet

değişikliğine konu olabilir, miras yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu

olabilir, rehin ve haciz edilebilir. 

(2) Tescilli bir marka ile ilgili olarak yapılacak sağlararası işlemler yazılı  şekle tabi

olup ücretinin ödenmesi ve Yönetmelikte belirtilen hususların yerine getirilmesi koşuluyla 

Sicile kaydedilir ve Gazetede yayımlanır. 

(3) Markaya ilişkin mülkiyet değişikliği sonucunu doğuran hukuki işlemler,  Sicile

kaydedilmediği sürece, Enstitü tarafından hak sahibine yapılacak bildirimlerde mevcut Sicil

kaydı dikkate alınır.

  13  Devir 

MADDE 41- (1) Marka, teşebbüsten bağımsız olarak tescil edildiği mal veya

hizmetlerin tümü veya bir kısmı için devredilebilir.

 (2) Bir teşebbüsün aktif ve pasifleri ile birlikte devri, aksi kararlaştırılmamışsa,

teşebbüse ait markaların da devrini kapsar. Bu hüküm teşebbüsün devrine ilişkin taahhüt

hakkında da uygulanır. 

(3) İkinci fıkra hükmü ile markanın bir ticaret şirketine sermaye olarak konması veya

marka hakkının bir mahkeme kararı veya cebri icra marifetiyle yapılan satış sonucu intikal

etmesi halleri hariç, devir sözleşmesinin yazılı  şekilde yapılması ve taraflarca imzalanması

zorunludur. 

 (4) Devir belgelerinden, markanın devri nedeniyle, tescil edildiği mal veya hizmetlerin

niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı ile ilgili olarak halkın yanılgıya sevk edilme ihtimalinin

bulunduğu açıkça anlaşılıyor ise devir alan, markanın tescilini, halkı yanılgıya düşürmeyecek

mal veya hizmetlere ilişkin olarak sınırlandırmayı kabul etmediği takdirde Enstitü devri Sicile

kaydetmez.

 (5) Devir, taraflardan birinin ilgili markanın tescil numarası ile yapılacak değişikliği

belirtir imzalı talebi, Yönetmelikte belirtilen belgelerin teslim edilmesi ve ücretinin ödenmesi

ile Sicile kaydedilir ve Gazetede yayımlanır.

(6) Tescilli bir markanın devri sırasında aynı markanın veya ayırt edilemeyecek

derecede benzerinin, aynı veya halkı yanılgıya düşürecek derecede benzeri mallar veya

hizmetler için başka marka tescillerinin bulunması halinde, bu markaların da devredilmesi

şarttır.

 (7) Devir Sicile kaydedilmediği sürece devralan, marka tescilinden doğan hakları

üçüncü kişilere karşı ileri süremez. Ancak, devir sözleşmesinin yapıldığı tarihten sonra marka

üzerinde hak iktisap eden üçüncü kişi, hakkı iktisap ettiği tarihte devir sözleşmesinin yapılmış

olduğunu biliyorsa, devir Sicile kaydedilmeden önce de bu kimselere karşı ileri sürülebilir.

 (8) Devrin Sicile kaydı talebi ile ilgili olarak herhangi bir belgenin doğruluğundan

şüpheye düşülmesi halinde Enstitü delil sunulmasını isteyebilir.

Rehin  

MADDE 42- (1) Tescilli bir marka, teşebbüsten bağımsız olarak, rehnedilebilir. Rehin

sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve taraflarca imzalanması zorunludur. 

(2) Rehin, taraflardan birinin ilgili markanın tescil numarasını belirtir imzalı talebi,

Yönetmelikte belirtilen belgelerin teslim edilmesi ve ücretinin ödenmesi ile Sicile kaydedilir

ve Gazetede yayımlanır.

(3) Rehin Sicile kaydedilmediği sürece rehin alan, bu hakkını üçüncü kişilere karşı

ileri süremez. Ancak, rehin sözleşmesinin yapıldığı tarihten sonra marka üzerinde hak iktisap

eden üçüncü kişi, hakkı iktisap ettiği tarihte rehin sözleşmesinin yapılmış olduğunu biliyorsa,

rehin Sicile kaydedilmeden önce de bu kimselere karşı ileri sürülebilir.

(4) Rehin hakkı konusunda, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 22/11/2001

tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

  Haciz  

 MADDE 43- (1) Tescilli bir marka, teşebbüsten  bağımsız olarak haczedilebilir. 

 (2) Haciz Sicile kaydedilir ve Gazetede yayımlanır.

(3) Haciz konusunda, 9/6/1932 tarih ve 2004 sayılı  İcra ve  İflas Kanununun ve

21/6/1953 tarih ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun ilgili

hükümleri uygulanır. 

  14Lisans 

 MADDE 44- (1) Tescilli bir markanın kullanım hakkı, tescil edildiği mal veya

hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için ulusal sınırların bütünü içinde veya bir kısmında

geçerli olacak  şekilde lisans sözleşmesine konu olabilir. Lisans sözleşmesinin yazılı  şekilde

yapılması ve taraflarca imzalanması zorunludur. 

 (2) Lisans, inhisari lisans  veya inhisari olmayan lisans  şeklinde verilebilir. Aksi

sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir ve lisans veren markayı kendi

kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere de aynı markaya ilişkin başka lisanslar verebilir. İnhisari

lisansda ise lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi

de  markayı kullanamaz.

 (3) Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa  lisans sahipleri, lisanstan doğan haklarını

üçüncü kişilere devredemez veya alt lisans veremez.

 (4) Lisans veren, lisans alan tarafından üretilecek malın veya sunulacak hizmetlerin

kalitesini garanti altına alacak önlemleri alır. Lisans alanın, lisans sözleşmesinin; lisans

süresini, marka örneğini, markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin kapsamını,

kullanımın söz konusu olacağı bölgeyi ve lisans alan tarafından üretilecek malların veya

sunulacak hizmetlerin kalitesini belirleyen hükümlerine uyması zorunludur. Aksi takdirde

marka sahibi, tescilli bir markadan doğan haklarını,  lisans alana karşı ileri sürebilir.  

(5) Lisans, taraflardan birinin ilgili markanın tescil numarasını belirtir imzalı talebi,

Yönetmelikte belirtilen belgelerin teslim edilmesi ve ücretinin ödenmesi ile Sicile kaydedilir

ve Gazetede yayımlanır.

(6) Lisans Sicile kaydedilmediği sürece lisans alan, bu hakkını üçüncü kişilere karşı

ileri süremez. Ancak, lisans sözleşmesinin yapıldığı tarihten sonra marka üzerinde hak iktisap

eden üçüncü kişi, hakkı iktisap ettiği tarihte lisans sözleşmesinin yapılmış olduğunu biliyorsa,

lisans Sicile kaydedilmeden önce de bu kimselere karşı ileri sürülebilir.

 (7) Lisans sözleşmelerinde, bu Kanuna ve konuya ilişkin diğer kanunlara aykırı

hükümler bulunamaz. Lisans sözleşmelerine ilişkin ileride kabul edilecek yasal düzenlemeler,

önceden yapılmış lisans sözleşmeleri üzerinde de etkili olur ve sözleşmenin, bunlara aykırı

hükümleri geçersiz sayılır.

Ticari vekil veya temsilci adına tescilli markanın devri

MADDE 45- (1) Marka sahibinin izni olmadan, ticari vekili veya temsilcisi adına

marka tescilinin yapılması halinde, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir gerekçesi yoksa,

marka sahibi, söz konusu tescilin kendine devredilmesini yetkili mahkemeden talep edebilir.

  Hukuki işlemlerin başvurulara uygulanması 

MADDE 46- (1) Bu Kanunun 40 ıncı, 41 inci, 42 nci, 43 üncü ve 44 üncü maddeleri

hükümleri marka tescil başvuruları hakkında da uygulanır ve başvuru yayımlanmış ise söz

konusu işlem de Bültende yayımlanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Değişiklikler ve Düzeltmeler

İsim, unvan, adres veya nev’i değişiklikleri 

 MADDE 47- (1) Marka sahibinin isim, unvan, adres veya nev’inin değiştiği hallerde

bu değişiklik, ilgili markanın tescil numarası ile yapılacak değişikliği belirtir talep,

Yönetmelikte belirtilen belgelerin teslim edilmesi ve ücretinin ödenmesi ile Sicile kaydedilir

ve Gazetede yayımlanır.

(2) Birinci fıkra hükmü marka başvurularına da uygulanır ve başvurunun

yayımlanmasından sonra gerçekleşen değişiklikler Bültende yayımlanır.

  15(3) Değişikliğin aynı kişiye ait birden fazla başvuru veya tescil ile ilgili olduğu

hallerde, talep edilen değişikliğin her bir başvuru ve tescil için aynı olması koşuluyla tek bir

talep yapılması yeterlidir. 

(4) Birinci fıkrada bahsedilen değişikliklerin, marka sahibinin yeni bir marka

başvurusu sırasında tespit edilmesi halinde Sicilde adına kayıtlı bulunan tescil ve başvuruların

tamamı üzerinde bu değişikliklerin yapılması gerekir. 

(5)  İsim, unvan, adres veya nev’i değişiklikleri Sicile kayıt edilmediği sürece Enstitü

tarafından hak sahibine yapılacak bildirimlerde mevcut Sicil kaydı dikkate alınır.

(6) Değişiklik talebinde yer alan herhangi bir beyanın doğruluğundan haklı nedenlerle

şüpheye düşülmesi halinde Enstitü delil sunulmasını isteyebilir.

  Hataların düzeltilmesi

 MADDE 48- (1) Başvuru sahibi veya vekili tarafından yapılan, Sicile, belgelere,

yazışmalara, Bültene veya Gazeteye yansımış olan, başvuru sahibinin ismine, unvanına ve

adresine ilişkin hatalar ile ifade veya kopyalama hatalarının ve aşikar hataların düzeltilmesine

ilişkin talep, marka örneğinin değişikliğe uğramaması ve mal ve/veya hizmet listesinin

genişlememesi koşuluyla, ilgili markanın  başvuru veya tescil numarası, düzeltilecek hata ile

yapılacak düzeltmeyi içermesi ve ücretinin ödenmesi halinde yerine getirilir. 

(2) Düzeltmenin aynı kişiye ait birden fazla başvuru veya tescil ile ilgili olduğu

hallerde, hatanın ve talep edilen düzeltmenin her bir başvuru ve tescil için aynı olması ve ilgili

tüm başvuru ve tescil numaralarının talepte beyan edilmesi koşuluyla tek bir talep yapılması

yeterlidir. Ancak düzeltme talep edilen her başvuru veya tescil için ayrı ayrı ücret ödenir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen koşullara uygun olmayan düzeltme taleplerinde ücret

iadesi yapılmaz. 

(4)  İddia edilen hatanın gerçekten var olup olmadığı konusunda haklı nedenlerle

şüpheye düşülmesi halinde Enstitü delil sunulmasını isteyebilir. 

 (5) Enstitü, birinci fıkrada belirtilen hususlar ile ilgili olarak  kendi yaptığı hataları

re’sen veya talep üzerine ücret almadan düzeltir.

BEŞİNCİ KISIM

Markanın Hükümsüzlüğü ve Marka Hakkının Sona Ermesi

BİRİNCİ BÖLÜM

Markanın Hükümsüzlüğü 

Hükümsüzlük nedenleri

MADDE 49- (1) Aşağıdaki hallerde markanın hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme

tarafından karar verilir;

a) Marka, bu Kanunun 7 nci maddesinin hükümleri ihlal edilmek suretiyle tescil

edilmiş ise,

b) Marka, bu Kanunun 8 inci maddesinin hükümleri ihlal edilmek  suretiyle tescil

edilmiş ise,

c) Başvuru sahibi, marka tescil başvurusunu kötü niyetle yapmış ise, 

ç) Marka sahibi, markanın tescil edildiği mallar veya hizmetlerle ilgili olarak

kullanımına, markanın tescil edildiğinin Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren beş yıl içinde

haklı bir neden  olmadan başlamamış veya bu kullanıma kesintisiz beş yıl ara vermiş ise, 

Beş yıllık sürenin dolması ile davanın açıldığı tarih arasında markanın tescil edildiği

mallar veya hizmetlerle ilgili olarak kullanımına  başlanıldığı hallerde markanın

hükümsüzlüğü istenemez. Beş yıllık sürenin dolmasından sonra, ancak hükümsüzlük 

  16başvurusunun yapılmasından önceki üç ay içinde başlayan kullanma, marka sahibinin dava

açılacağını öğrenmesinden sonra gerçekleşmiş ise dikkate alınmaz.

 d) Marka sahibinin fiillerinin veya gerekli önlemleri almamasının sonucu olarak 

marka, tescil edildiği mallar veya hizmetler için yaygın bir ad haline gelmiş ise,

 e) Marka sahibinin veya yetkili kıldığı kişinin kullanımı sonucunda marka, tescil

edildiği malların veya hizmetlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı konusunda

halkta yanlış anlama olasılığını doğuruyor ise,

 f) 57 nci maddeye aykırı kullanım var ise,

g) Marka sahibi, bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen koşulları kaybetmiş ise. 

(2) Hükümsüzlük nedenleri markanın tescil edildiği mallar veya hizmetlerin bir

bölümüne ilişkin bulunuyorsa, markanın yalnızca o mal veya hizmet ile ilgili olarak

hükümsüzlüğüne karar verilir.

(3) Bir marka, bu Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerine

aykırı olarak  tescil edilmiş olup da kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetlere

ilişkin olarak tescilden sonra ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz. 

Hükümsüzlük talebi ve zamanaşımı

 MADDE 50- (1) Markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden, zarar gören kişiler,

Cumhuriyet Savcıları, Enstitü veya  ilgili resmi makamlar isteyebilir.

(2) Markanın hükümsüzlüğü davası, Sicile marka sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı

açılır. Bu davalarda Enstitüye husumet yöneltilemez. Açılan dava, Sicile marka üzerinde hak

sahibi olarak kayıtlı kişilere ihbar olunur.

 (3) Bu davalar, bu Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)

bentlerinde belirtilen nedenlerin öğrenilmesinden itibaren beş yıllık ve herhalükarda markanın

tescil edildiğinin Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren on yıllık  zamanaşımı süresine

tabidir. Bu davalar, bu Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (d), (e), (f) ve

(g) bentlerinde belirtilen hallerde herhangi bir süreye tabi değildir. 

  Hükümsüzlüğün etkisi 

 MADDE 51- (1) Bu Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) 

bentleri uyarınca markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde bu karar, markanın

koruma süresinin başladığı tarihten itibaren  etkili olup marka hakkına bu Kanun ile sağlanan

koruma hiç doğmamış sayılır.

(2) Bu Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentleri

uyarınca markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde ise bu karar, hükümsüzlük

talebinin yapıldığı tarihten itibaren  etkilidir. Ancak  bu nedenlerin, daha önceki bir tarihte

doğmuş olduğunun bilinmesi halinde ve talep  üzerine, hükümsüzlük kararının bu tarihten

itibaren etkili olacağına da karar verilebilir.

(3) Marka sahibinin ağır ihmalinden veya kasıtlı  olarak hareket etmesinden zarar

görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geriye dönük etkisi

aşağıdaki durumları etkilemez;

 a) Hükümsüzlük kararından önce, markaya  tecavüz nedeniyle açılan  bir davada

verilen kesinleşmiş kararlar, 

 b) Hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. Ancak

sözleşme gereği ödenmiş bedeller koşullar elverdiğince hakkaniyet gereği kısmen ya da

tamamen geri istenebilir. 

           (4) Bir markanın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar, herkese karşı hüküm

doğurur. Hükümsüzlük kararının kesinleşmesinden sonra marka Sicilden  terkin edilir ve

durum  Gazetede yayımlanır. 

  17

İKİNCİ BÖLÜM

Marka Hakkının Sona Ermesi

  Marka hakkının sona ermesi 

 MADDE 52- (1) Marka  hakkı;

 a) Koruma süresinin dolması ve markanın süresi içinde yenilenmemesi,

 b) Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi,

nedenlerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.

 (2) Koruma süresinin dolması ve markanın süresi içinde yenilenmemesi hali bu

durumun  gerçekleştiği  andan itibaren hüküm ifade eder.

Marka hakkından vazgeçme ve marka hakkının sınırlandırılması

 MADDE 53- (1) Marka sahibi, ücretinin ödenmesi ve Yönetmelikte belirtilen esaslara

uyulması koşuluyla, marka hakkından vazgeçebileceği gibi, markanın üzerinde kullanılacağı

malların ve/veya hizmetlerin bir kısmından da vazgeçmek suretiyle marka hakkını

sınırlandırabilir.  

 (2) Marka sahibi, sicile kayıtlı hak sahiplerinin izni olmadıkça, marka hakkından

vazgeçemez veya marka hakkını sınırlandıramaz. 

(3) Vazgeçme veya sınırlandırma,  Sicile kayıt tarihi itibarıyla hüküm doğurur ve 

Gazetede yayımlanır.

 (4) Birinci fıkrada belirtilen taleplerin vekil aracılığıyla yapılabilmesi için,

vekaletnamenin bu konudaki yetkileri açıkça belirtmesi ve  vekaletnamedeki müvekkil

imzasının, noter tarafından tasdik edilmesi zorunludur.

ALTINCI KISIM

Garanti Markaları ve Ortak Markalar

Garanti markası veya ortak marka teknik şartnamesi

 MADDE 54- (1) Bir garanti markasının veya ortak markanın tescili için başvuru ile

birlikte markanın kullanılma usul ve  şeklini gösterir bir teknik   şartnamenin verilmesi

zorunludur.

 (2) Garanti Markası Teknik Şartnamesi, markanın garanti ettiği mal veya hizmetlerin

ortak özellikleri, markanın kullanılma usulleri, markanın kullanma hakkının verilmesinden

sonra denetimlerin nasıl ve hangi sıklıkta yapılacağı ile  teknik  şartnameye aykırı kullanma

halinde uygulanacak müeyyideler hakkında hükümler içerir. 

(3) Garanti markasının, marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir

teşebbüsün  mal veya hizmetlerinde kullanılması yasaktır.

 (4) Ortak Marka Teknik  Şartnamesinde, ortak markayı kullanmaya yetkili olan

teşebbüsler de belirtilir. Ortak markanın tescili ve ortak marka hakkından vazgeçilmesi için

ortak marka sahipleri birlikte hareket ederler.

(5) Ortak markanın yenilenmesi için ortaklardan birinin başvurması yeterlidir. Ortak

markayı ayrı ayrı kullanmaya yetkili olan marka sahipleri tek başlarına dava açmaya da

yetkilidirler.

  18Teknik şartnamenin değiştirilmesi

  MADDE 55- (1) Teknik  şartnamede yapılacak değişiklikler, Enstitü tarafından

onaylanmadıkça uygulanamaz.

 (2) Bu Kanunun 54 üncü maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarına veya kamu

düzenine yahut genel ahlaka aykırı değişiklik talepleri, Enstitü tarafından reddedilir.

Kanuna aykırı  teknik şartname

MADDE 56- (1) Teknik şartname, Bu Kanunun 54 üncü maddesinde belirtilen şartları

içermediği takdirde, teknik  şartnamede gerekli değişikliklerin yapılması, Enstitü tarafından

marka sahibine bildirilir. Marka sahibi bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde gerekli

değişiklikleri yapmaz ve teknik  şartnameyi düzeltmez ise, garanti markası veya ortak

markanın tescil talebi reddedilir. Alınan ücret Enstitüye gelir kaydedilir.

  Teknik şartnameye aykırı kullanma 

 MADDE 57- (1) Garanti markasının veya ortak markanın devamlılık arz eder biçimde 

teknik şartnameye aykırı olarak kullanılmasını engellemek için marka sahibi gerekli önlemleri

almaz ve zarar gören kişiler, Cumhuriyet Savcıları veya  ilgili resmi makamlardan birinin

başvurusu üzerine mahkemece tanınacak süre içinde söz konusu aykırı kullanım düzeltilmez

ise tanınan süre sonunda markanın mahkeme tarafından hükümsüzlüğüne karar verilir.

Devir ve lisans 

 MADDE 58- (1) Garanti markasının  veya ortak markanın devri veya bir ortak

markada lisans verilmesi, Sicile kayıt halinde geçerlidir.

YEDİNCİ KISIM

Marka Hakkına Tecavüz ve Tecavüz Halinde Davalar

      BİRİNCİ BÖLÜM

                     Marka Hakkına Tecavüz

Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller

MADDE 59- (1) Aşağıda sayılan fiiller marka hakkına tecavüz sayılır;

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı bu Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen

biçimlerde kullanmak,

   b) Marka sahibinin izni  olmaksızın, markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini

kullanmak suretiyle markayı taklit etmek,

   c) Markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markanın

taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan  markayı taşıyan

ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka  şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için

gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutmak veya ticari amaçla elde

bulundurmak,

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu

hakları üçüncü kişilere devretmek.

           İKİNCİ BÖLÜM

                     Hukuk Davaları

 Marka sahibinin talepleri 

 MADDE 60- (1) Marka hakkı  tecavüze uğrayan marka sahibi, mahkemeden,

aşağıdaki taleplerde bulunabilir; 

  19a) Marka hakkına tecavüzün önlenmesi, durdurulması ve/veya giderilmesi, tecavüzün

durdurulmasına dair mahkeme kararına uyulmasını sağlamak amacıyla karara uymamanın

karşılığı olarak tecavüz devam ettiği sürece tecavüz eden tarafından cezai mahiyette bir

ödeme yapılmasına karar verilmesi,

b) Kusur varsa maddi ve manevi zararın tazmini,

c) Marka hakkına tecavüz dolayısı ile üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren

ürünler ile bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araç, cihaz, makine gibi

vasıtalara el konulması,

ç) Uygun olduğu takdirde, (c) bendi uyarınca el konulan ürünler  ile araç, cihaz ve

makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması,

d) Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, bu

çerçevede masrafların tecavüz edene ait olmaması için çok özel nedenler mevcut olmadığı

takdirde masraflar tecavüz edene ait olmak üzere, özellikle (c) bendi uyarınca el konulan

ürünler ile araç, cihaz ve makineler üzerindeki markaların silinmesi veya marka hakkına

tecavüzün önlenmesi için, kaçınılmaz ise imhası, 

e) Marka hakkına tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları

tecavüz eden tarafından karşılanarak ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya ilan yoluyla

duyurulması.

2) Birinci fıkranın (ç) bendi uyarınca el konulan ürünler ile araç, cihaz ve makineler

üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması talebinin tazminat talebi ile birlikte yapılması

halinde bunların değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değer, kabul edilen tazminatı aştığı

zaman, marka sahibinin fazlayı karşı  tarafa ödemesi gerekir.

Tazminat

 MADDE 61- (1) Marka sahibinin izni olmaksızın, marka taklit edilerek üretilen 

ürünü üreten, satan, dağıtan veya başka bir  şekilde ticaret alanına çıkaran veya bu amaçlar

için gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutan veya  ticari amaçla elde

bulunduran kişi, kusurlu ise neden olduğu zararı tazmin etmekle yükümlü olur.

 (2) Taklit markayı herhangi bir  şekilde kullanan kişi, marka sahibinin markanın

varlığından ve tecavüzden kendisini haberdar etmesi ve tecavüzü durdurmasını talep etmesi

halinde veya kullanmanın kusurlu bir davranış teşkil etmesi halinde, neden  olduğu zararı

tazmin etmekle yükümlü olur. 

Zararı kanıtlayan belgeler 

MADDE 62- (1) Marka sahibi, markasının izni olmaksızın taklit edilerek kullanılması

sonucunda uğradığı zarar miktarının belirlenmesi için markanın kullanılması ile ilgili

belgelerin verilmesini, tazminat davasının açılabilmesi için gerekli şartların oluştuğu hallerde,

tazminat ödemekle yükümlü olan kişiden  talep edebilir. 

Yoksun kalınan kazanç

 MADDE 63- (1) Marka sahibinin uğradığı zarar, sadece fiili kaybın değerini değil,

ayrıca marka hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancı da kapsar. 

 (2) Yoksun kalınan  kazanç, zarar gören marka sahibinin seçimine bağlı olarak,

aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır;

 a) Marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, marka sahibinin markanın

kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre,

 b)  Marka hakkına tecavüz edenin, markayı kullanmakla elde ettiği net kazancına göre,

 c) Marka hakkına tecavüz edenin, markayı  bir lisans anlaşması ile hukuka uygun

şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre.

  20 (3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle markanın ekonomik önemi ve

tecavüz sırasında markaya ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi gibi etkenler göz önünde

tutulur.

Yoksun kalınan kazancın artırımı 

 MADDE 64-  (1) Marka üzerinde tasarruf yetkisi olan kişi, yoksun kalınan kazancın 

hesaplanmasında, bu Kanunun 63 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b) veya (c) 

bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birini seçmişse; mahkeme, ürünün satışında

markanın ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunduğu kanaatine vardığı takdirde,

kazancın hesaplanmasında makul bir payın daha eklenmesine karar verir. 

 (2) Markanın, ilgili  ürüne ekonomik bakımdan önemli bir katkısının olduğunun kabul

edilebilmesi için, ilgili ürüne olan talebin oluşmasında markanın belirleyici etken olduğunun

anlaşılmış olması gerekir. 

Markanın itibarı 

 MADDE 65- (1) Marka hakkına tecavüz eden tarafından markanın kötü veya uygun

olmayan bir şekilde kullanılması sonucunda, markanın itibarı zarara uğrarsa, marka sahibi, bu

gerekçeyle, ayrıca tazminat isteyebilir.

Dava açılamayacak kişiler 

MADDE 66- (1) Marka sahibi, marka hakkına tecavüz eden tarafından piyasaya

sürülmüş ürünleri kişisel ihtiyacı ölçüsünde elinde bulunduran veya kullanan kişilere karşı, bu

Kanunun bu bölümünde yer alan davaları açamaz.

Zamanaşımı

MADDE 67- Marka hakkına  tecavüzden doğan özel hukuka ilişkin davalarda,

zamanaşımı süresi için 22/4/1926 tarih ve 818 sayılı Borçlar Kanununun 60  ıncı maddesi

hükmü uygulanır.  

Lisans sahibinin dava açması ve şartları 

MADDE 68- (1) Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari lisans sahibi,  üçüncü

bir kişi tarafından marka sahibinin marka hakkına tecavüz edilmesi halinde, marka sahibinin

bu Kanun uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabilir. Aksi sözleşmede

kararlaştırılmamışsa, inhisari olmayan lisans sahibinin dava açma hakları yoktur.

(2) Birinci fıkra hükümlerine göre marka hakkına tecavüz dolayısıyla dava açma hakkı

olmayan bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle, gereken davayı açmasını

marka sahibinden isteyebilir. Marka sahibinin,  bu talebi kabul etmemesi veya bildirimin

alındığı tarihten itibaren üç ay içinde gerekli davayı açmaması halinde, lisans sahibi yaptığı

bildirimi de ekleyerek kendi adına dava açabilir ve açılan dava marka sahibine ihbar olunur.

 (3) Lisans sahibi ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ise, ikinci fıkrada belirtilen sürenin

bitiminden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.  İhtiyati tedbir

kararı alınmasından sonra dava açılması hakkında 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk

Usulü Muhakemeleri Kanununun 109 uncu maddesi hükmü uygulanır. 

(4) Üçüncü bir kişi tarafından marka hakkına tecavüz edilmesi durumunda, lisans

sahipleri, tecavüz nedeniyle uğradıkları zararın giderilmesi amacıyla, marka sahibinin açacağı

davaya katılmaya yetkilidir.

  21Marka hakkına tecavüzün mevcut olmadığı hakkında dava ve şartları 

 MADDE 69-  (1) Menfaati olan herkes, marka tescil başvurusu veya marka sahibine

karşı dava açarak,  fiillerinin marka hakkına tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesini talep

edebilir.

  (2) Birinci fıkrada belirtilen davanın açılmasından önce, kendisinin Türkiye’de

giriştiği veya  girişeceği sınai faaliyeti sonucu üretilen ürünlerde veya sağlanan hizmetlerde

kullanacağı markanın, başkasına ait marka hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hakkında,

marka sahibinden görüşlerini bildirmesi noter aracılığı ile talep  edilir.

 (3) Marka sahibinin, bu  talebin kendisine tebliğinden itibaren bir  ay  içinde cevap

vermemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi kişi tarafından kabul edilmemesi  halinde,

menfaat sahibi birinci fıkraya göre dava açabilir.

  (4) Birinci fıkrada belirtilen dava, marka  hakkına tecavüzden dolayı kendisine karşı

dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz.

  (5) Dava, Sicile kayıtlı tüm hak sahiplerine  tebliğ edilir.

  (6) Bu maddede belirtilen dava, markanın hükümsüzlüğü  davasıyla birlikte de

açılabilir. 

Delillerin tespiti ve muhafazası talebi

MADDE 70- (1) Marka hakkına tecavüzü ileri sürmeye yetkili olan kişi, bu haklara

tecavüz sayılabilecek olaylara ilişkin delillerin tespitini ve muhafazasını mahkemeden talep

edebilir. 

 (2) Mahkeme tarafından delillerin muhafazasına ilişkin karar kaldırıldığında veya bu

karar talep sahibinin herhangi bir eylemi veya ihmali nedeniyle ortadan kalktığında ya da

dava sonunda tecavüz tehdidi veya tecavüz olmadığına karar verildiğinde, delillerin

muhafazası nedeniyle davalının uğradığı zararın tazmin edilebilmesi amacıyla talep sahibi

tarafından teminat yatırılmasına karar verilebilir.

  İhtiyati tedbir talebi 

 MADDE 71- (1) Marka hakkına tecavüzü ileri sürmeye yetkili kişiler, kendilerinden

makul olarak temini beklenebilecek nitelikteki, marka hakkına tecavüz edecek  şekilde

markanın kullanılmakta olduğunu veya kullanılması için ciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını

gösteren delilleri sunmaları  şartıyla, dava sonucunda verilecek hükmün etkinliğini  temin

etmek üzere, ihtiyati tedbire karar verilmesini  talep edebilirler.

  (2) İhtiyati tedbir talebi, dava açılmadan önce veya dava ile birlikte veya daha sonra

yapılabilir. İhtiyati tedbir  talebi, davadan  ayrı olarak incelenir.

  İhtiyati tedbirin niteliği 

 Madde 72- (1)  İhtiyati tedbirler, verilecek hükmün etkinliğini tamamen sağlayacak

nitelikte olmalı ve özellikle aşağıda belirtilen tedbirleri kapsamalıdır;

a) Marka hakkına tecavüz teşkil edecek  şekilde markanın kullanılması için yapılan

ciddi ve etkin çalışmaların durdurulması,

b) Marka hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması, 

 c) Marka hakkına tecavüz edilerek üretilen veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya

kullanıma tabi tutulan ürünlere veya bunların imalinde kullanılan vasıtalara Türkiye  sınırları

içinde, gümrükler, serbest liman ve bölgeler de dahil olmak üzere bulundukları  her yerde el

konulması ve bunların saklanması, 

ç) Herhangi bir zararın doğması ihtimaline karşılık teminat verilmesi. 

    d) Marka hakkına tecavüz olduğuna karar verilmesi halinde hak sahibinin zararının

tazminini güvence altına almak amacıyla, davalının taşınır ve taşınmaz mal varlığına el

konulması, banka hesaplarının bloke edilmesi.

  22

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması 

MADDE 73- Tespit talepleri  ve ihtiyati tedbirler ile ilgili olarak bu Kanunda hüküm

bulunmayan hususlarda Hukuk Usulü Muhakemeleri  Kanunu hükümleri  uygulanır. 

Gümrüklerde el koyma 

 MADDE 74- (1) Marka sahibinin marka hakkına tecavüz oluşturan ürünlerin ve

bunların imalinde kullanılan vasıtaların gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi

tutulması halinde  bu ürünlere ve vasıtalara gümrüklerde, serbest liman ve bölgelerde el

koyma ile ilgili hususlarda gümrük mevzuatı hükümleri uygulanır. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Cezai Hükümler

Marka hakkına ilişkin cezai hükümler 

Madde 75- (1) Marka hakkına tecavüz ederek mal veya hizmet üreten, satan, satışa

sunan, depolayan, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutan, bir yerden

başka bir yere taşıyan veya her ne şekilde olursa olsun ticari amaçla elinde bulunduran kişi,

altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin günden yirmibeşbin güne kadar adli para cezası ile

cezalandırılır. Ancak, tecavüz edilen marka kullanılarak üretilmiş malı veya hizmeti satan,

satışa sunan, depolayan, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutan, bir yerden

başka bir yere taşıyan veya her ne şekilde olursa olsun ticari amaçla elinde bulunduran kişi,

bu malı veya hizmeti nereden temin ettiğini bildirerek üretenlerin ortaya çıkarılmasını

sağlarsa,  hakkında cezanın yarısına hükmolunur.

(2) Bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş marka koruması olduğunu belirten

işareti, yetkisi olmadan kaldıran kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis veya ikibin günden dörtbin

güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(3) Hak sahibi olmadığı veya üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığı halde, devretmek,

lisans vermek veya  rehnetmek suretiyle marka üzerinde tasarrufta bulunan kişi, altı aydan iki

yıla kadar hapis ve  onbin günden onbeşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. 

(4) Tescilli bir marka sahibi olmadığı halde, tescilli bir marka sahibi olduğu anlamına

gelecek yazı, işaret veya ifadeleri kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşbin

günden onbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(5) Yukarıdaki fıkralarda sayılan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde

işlenmesi halinde, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(6) Yukarıdaki fıkralarda sayılan suçların soruşturulması ve kovuşturulması  şikayete

bağlıdır. Şikayet, dava zamanaşımı süresi içinde olmak şartıyla fiil ve failden haberdar olma

tarihinden itibaren altı ay içinde yapılır.

(7) Davacı, temin edilebilir olması halinde orijinal ürünü, aksi takdirde ayırt edilebilir

nitelikte görüntü veya fotoğrafını  şikayet anında ibraz eder. Cumhuriyet Savcısı, arama

kararında bilirkişi görevlendirir ve bilirkişi, dosyaya sunulmak üzere, arama sırasında olayın

niteliğine göre görüntü veya fotoğraf çekimi yapar. 

(8) Yukarıdaki fıkralarda sayılan suçlarla ilgili 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk

Ceza Kanunu ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunundaki uzlaşma

yöntemleri, Savcılık tarafından gerekli işlemler yapılmış olmak koşuluyla mahkemece,

iddianamenin kabulünden sonra uygulanmaz.

(9) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen suçlarla ilgili olarak marka hakkı

sahibi ile 68 inci maddede belirtilen koşulları sağlayan lisans sahipleri, dördüncü fıkrada

belirtilen suçlarla ilgili olarak  ise Enstitü, 18/5/2004 tarih ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa veya 7/6/2005 tarih ve 5362 sayılı Esnaf ve

  23Sanatkarlar Kanununa tabi kuruluşlar ve tüketici dernekleri  şikayet hakkına sahiptir.

Şikayetten her aşamada vazgeçilebilir. Hükmün kesinleşmesinden sonra  şikayetten

vazgeçildiğinde hüküm bütün cezai sonuçları ile ortadan kalkar.  Şikayetten vazgeçme

nedeniyle davanın düşmesi veya cezanın ortadan kaldırılması halinde, müdahil ve sanık veya

hükümlü, yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur. 

(10) Suçun işlendiğinin sabit olması halinde, mahkeme el konulan malların müsaderesi

yerine, mülkiyetinin marka hakkına tecavüz edilen kişiye devrine karar verebilir. Ancak

bunun için marka hakkına tecavüz edilen kişinin talepte bulunması gerekir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mahkemeler

Görevli ve yetkili mahkemeler 

MADDE 76- (1) Bu Kanunda belirtilen  davalarda görevli mahkeme; hukuk

davalarında fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri, ceza davalarında ise soruşturma

evresinde koruma tedbirleri konusunda sulh ceza mahkemeleri, kovuşturma evresinde de fikri

ve sınai haklar ceza mahkemeleridir. Fikri ve sınai haklar hukuk ve ceza mahkemeleri tek

hakimli olarak görev yaparlar.

(2) Fikri ve sınai haklar hukuk ve ceza mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde asliye

hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak

görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.

(3) Sulh ceza mahkemelerince verilen kararlara karşı itiraz, fikri ve sınai haklar ceza

mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemelere, bulunmayan yerlerde ise Hakimler ve Savcılar

Yüksek Kurulunca ikinci fıkra gereğince görevlendirilen asliye ceza mahkemesine yapılır.

(4) Enstitünün bu Kanun hükümlerine göre aldığı  bütün kararlara karşı açılacak

davalarda ve Enstitünün kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Enstitü aleyhine açacakları

davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.

(5) Marka sahibi tarafından üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili

mahkeme, davacının ikametgahının olduğu veya tecavüz fiilinin gerçekleştiği veya tecavüz

fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki mahkemedir.

 (6) Davacının Türkiye’de ikamet etmemesi halinde yetkili mahkeme, Marka Vekilleri

Siciline kayıtlı  vekilinin işyerinin bulunduğu yerdeki mahkeme, eğer vekillik kaydı silinmiş

ise Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.

(7) Üçüncü kişiler tarafından marka başvurusu veya marka sahibi aleyhine açılacak

davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki mahkemedir. Marka

başvurusu veya marka sahibinin Türkiye’de ikamet etmemesi halinde altıncı fıkra hükmü

uygulanır.

(8) Birden fazla mahkemenin yetkili olduğu durumda, yetkili mahkeme, ilk davanın

açıldığı mahkemedir.

Hükmün ilanı

MADDE 77- (1) Dava sonucunda haklı çıkan taraf, haklı bir sebebin veya menfaatinin

bulunması halinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş kararın günlük gazete

veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesini talep edebilir.

(2)  İlanın şekli ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan talebi, kararın kesinleşmesinden

sonra üç ay içinde yapılabilir. Bu süreden sonra yapılan talep yapılmamış sayılır.

  24SEKİZİNCİ KISIM

Madrid Protokolü Çerçevesinde Yapılan Marka Başvuruları

  Uygulanacak hükümler

 MADDE 78- (1) Bu Kısımda yer alan hükümler, Madrid Protokolü çerçevesinde

Enstitü vasıtasıyla Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’na yapılacak uluslararası tescil başvuruları

ile bir uluslararası tescil başvurusunda Türkiye’nin belirlenen akit taraf olması sebebiyle

Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı tarafından Enstitü’ye gönderilen uluslararası marka tescil

başvurularına uygulanır.

 Madrid Protokolü ve bu Kısımda düzenlenenler dışındaki hususlarda, Kanunun  bu

Kısım dışındaki hükümleri, birinci fıkrada belirtilen iki halde de uygulama alanı bulur.

  Enstitüye başvuru

 MADDE 79- (1) Enstitüde tescilli veya başvuru halinde bulunan bir markaya

dayanılarak, Madrid Protokolü hükümleri çerçevesinde bir uluslararası tescil başvurusunun

veya uluslararası tescillerle ilgili herhangi bir talebin Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’na

iletilmesinin istenmesi durumunda Enstitü, Madrid Protokolü hükümleri çerçevesinde gerekli

işlemleri yapar. Söz konusu taleplerin değerlendirmeye alınabilmesi için Yönetmelikte

belirtilen belgelerin ve söz konusu işleme dair Enstitüce alınan ücretin ve Dünya Fikri

Mülkiyet Teşkilatı’na ödenmesi gereken ücrete ait bilgilerin verilmesi zorunludur:

       (2) Yönetmelikte belirtilen belgelerden herhangi birinin eksik olması üzerine Enstitü,

söz konusu eksikliğin giderilmesi için başvuru sahibine veya varsa vekile bildirimde bulunur

ve eksikliğin iki ay içinde giderilmesini talep eder. Belirtilen süre içinde eksiklik giderilmez

ise, talep usulden reddedilir ve alınan ücret iade edilmeyip Enstitüye gelir kaydedilir. 

 (3) Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı tarafından bildirilen ve Enstitü kanalıyla yerine

getirilmesi gereken uygunsuzluk bildirimlerine ilişkin hususlar, Yönetmelikle düzenlenir.  

  Uluslararası tescilin etkisi

 MADDE 80- (1) Türkiye’nin belirlenen akit taraf olduğu bir uluslararası tescil,

başvuru tarihinden itibaren Enstitüye doğrudan yapılan başvuruyla aynı hüküm ve sonuçları

doğurur.

 (2) Türkiye’nin belirlenen akit taraf olduğu ve Enstitü’nün Madrid Protokolünün 5 inci

maddesine istinaden red veya kısmi red bildiriminde bulunduğu hallerde, karara itiraz için

belirtilen iki aylık itiraz süresi, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’nın red veya kısmi red

bildirimini uluslararası başvuru sahibine gönderdiği tarihten itibaren on  gün sonra  işlemeye

başlar.

MARKALAR KANUNU TASARISI TASLAĞI – 1

MARKALAR KANUNU TASARISI TASLAĞI – 3

MARKALAR KANUNU TASARISI TASLAĞI – 4